दिनविशेष 14-06-2026
- जागतिक रक्तदाता दिन (World Blood Donor Day): मानवी रक्तगटांचा शोध लावणारे नोबेल विजेते ऑस्ट्रियन जीवशास्त्रज्ञ कार्ल लँडस्टायनर यांच्या जन्मदिवसाच्या स्मरणार्थ दरवर्षी १४ जून हा दिवस जागतिक रक्तदाता दिन म्हणून साजरा केला जातो.
- १८९६ – अनाथ बालिकाश्रम स्थापना: थोर समाजसुधारक महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी पुण्यात ‘अनाथ बालिकाश्रम’ या संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेने महाराष्ट्रात महिलांच्या शिक्षणाचा आणि प्रगतीचा भक्कम पाया रचला.
- १९४५ – वेव्हेल योजना: भारताला स्वायत्तता देण्यासंदर्भात आणि घटनात्मक तोडगा काढण्यासाठी तत्कालीन व्हाइसरॉय लॉर्ड वेव्हेल यांनी ऐतिहासिक ‘वेव्हेल योजना’ (Wavell Plan) जाहीर केली होती.
- १९६७ – चीनची पहिली हायड्रोजन बॉम्ब चाचणी: चीनने आपल्या पहिल्या हायड्रोजन बॉम्बची यशस्वी चाचणी घेऊन जागतिक महासत्तांच्या यादीत स्वतःचे स्थान निर्माण केले.
- १९९९ – नेल्सन मंडेला यांचा कार्यकाळ समाप्त: दक्षिण आफ्रिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय राष्ट्राध्यक्ष आणि नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते नेल्सन मंडेला यांचा राष्ट्राध्यक्षपदाचा ऐतिहासिक कार्यकाळ संपला.
- २००१ – उपनगरी रेल्वेचा शुभारंभ: एसी (AC) आणि डीसी (DC) अशा दोन्ही प्रकारच्या विद्युतप्रवाहांवर चालणाऱ्या पहिल्या उपनगरी रेल्वे गाडीचा (EMU) पश्चिम रेल्वेवर शानदार शुभारंभ करण्यात आला.
- महत्त्वाचे जन्म:
- १४४४: प्रसिद्ध भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ आणि गणितज्ञ निळकंथा सोमायाजी यांचा जन्म.
- १८६८: मानवी रक्तगटांचे वर्गीकरण करणारे नोबेल विजेते जीवशास्त्रज्ञ डॉ. कार्ल लँडस्टायनर यांचा जन्म.
- १९४६: अमेरिकेचे ४५ वे राष्ट्राध्यक्ष आणि प्रसिद्ध उद्योगपती डोनाल्ड ट्रम्प यांचा जन्म.
- १९६७: प्रसिद्ध भारतीय उद्योगपती आणि आदित्य बिर्ला समूहाचे अध्यक्ष कुमार मंगलम बिर्ला यांचा जन्म.
- महत्त्वाचे स्मृतीदिन:
- १९१६: आद्य मराठी नाटककार आणि अभिनेते गोविंद बल्लाळ देवल यांचे निधन.
- २०२०: सुप्रसिद्ध आणि लोकप्रिय भारतीय तरुण अभिनेता सुशांतसिंग राजपूत याचे मुंबईत अकाली निधन झाले.
चालू घडामोडी
- पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा फ्रान्स दौरा आणि ‘भारत इनोव्हेट्स २०२६’ चे उद्घाटन: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्यासोबत फ्रान्समधील नाइस (Nice) येथे संयुक्तपणे ‘भारत इनोव्हेट्स २०२६’ (Bharat Innovates 2026) या त्रिदिवसीय परिषदेचे उद्घाटन केले. या परिषदेत भारताच्या १२० हून अधिक उत्कृष्ट स्टार्ट-अप्सनी सहभाग घेतला असून, भारत-फ्रान्स दरम्यान तंत्रज्ञान आणि डीप-टेक क्षेत्रात सहकार्य वाढवण्यावर भर दिला गेला आहे.
- गृहिणींच्या विनामोबदला कामाला सर्वोच्च न्यायालयाची ऐतिहासिक आर्थिक मान्यता: सर्वोच्च न्यायालयाने रस्ते अपघात नुकसानभरपाईच्या एका खटल्यात महत्त्वपूर्ण निर्णय देताना म्हटले आहे की, गृहिणींनी (Homemakers) घरात केलेल्या कामाचे स्वतंत्र आर्थिक मूल्य आहे. न्यायालयाने गृहिणींसाठी ‘लॉस ऑफ डोमेस्टिक केअर’ (Loss of Domestic Care) या नवीन श्रेणीअंतर्गत दरमहा किमान ३०,००० रुपयांचे काल्पनिक उत्पन्न (Notional Income) निश्चित केले आहे.
- जागतिक रक्तदाता दिन २०२६ चे आयोजन: यंदा १४ जून २०२६ रोजी “One Drop of Humanity. Give Blood. Save Lives.” (मानवतेचा एक थेंब. रक्तदान करा. जीवन वाचवा.) या अधिकृत संकल्पनेखाली जगभरात विविध रक्तदान शिबिरांचे आयोजन करण्यात आले आहे. याद्वारे स्वेच्छेने रक्तदान करणाऱ्या रक्तदात्यांचे आभार मानण्यात आले.
- फिफा वर्ल्ड कप २०२६ मधील रोमांचक लढती: उत्तर अमेरिकेत सुरू असलेल्या ‘फिफा वर्ल्ड कप २०२६’ मध्ये आज १४ जून रोजी महत्त्वाचे सामने खेळवले जात आहेत. यामध्ये ग्रुप-इ मधील जर्मनी विरुद्ध कुरासाओ आणि ग्रुप-एफ मधील नेदरलँड्स विरुद्ध जपान या रोमांचक सामन्यांचा समावेश आहे.
बातम्या
- ओमान किनारपट्टीवर भारतीय जहाजातील सर्व खलाशांचा यशस्वी बचाव: ओमानच्या किनारपट्टीजवळ भारतीय ध्वज असलेले मालवाहू जहाज ‘विराट १’ चे इंजिन अचानक निकामी झाल्यामुळे ते संकटात सापडले होते. ओमान सुरक्षा यंत्रणा आणि भारतीय बचाव पथकाने तात्काळ संयुक्त शोधमोहीम राबवून जहाजावरील सर्व १४ भारतीय खलाशांना सुरक्षित बाहेर काढले आहे.
- मुंबई विमानतळाला बॉम्बने उडवून देण्याची धमकी, सुरक्षा यंत्रणा सतर्क: मुंबई येथील छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला ईमेलद्वारे बॉम्बने उडवून देण्याची धमकी मिळाल्याने प्रचंड खळबळ उडाली आहे. या धमकीनंतर विमानतळ सुरक्षा दल (CISF) आणि मुंबई पोलिसांनी विमानतळावर विशेष सुरक्षा बंदोबस्त आणि शोधमोहीम राबवून तपास सुरू केला आहे.
- देशात विविध ठिकाणी भीषण अपघातांच्या घटना: राजस्थानमधील दौसा येथे उत्तर प्रदेश परिवहन महामंडळाच्या बसचा ट्रकला भीषण अपघात होऊन २२ हून अधिक प्रवासी जखमी झाले आहेत. तर महाराष्ट्रात भाविकांनी भरलेली एक पिकअप गाडी थेट विहिरीत कोसळून झालेल्या भीषण दुर्घटनेत ८ जणांचा मृत्यू झाल्याची धक्कादायक घटना घडली आहे.
